BETA: De zoekfunctie en kaart zijn nieuwe functies die nog verder zullen worden ontwikkeld. VisitScotland is niet verantwoordelijk voor de inhoud van externe links en accepteert geen aansprakelijkheid voor het gebruik ervan.
Schotland kent enkele van de oudste en meest belangrijke steencirkels en menhirs uit de nieuwe steentijd. Deze mysterieuze monumenten, die oprijzen uit heidegrond, eilanden en valleien, staan al duizenden jaren op wacht, lang voordat de kastelen van Schotland of de geschreven geschiedenis bestond. Ze zijn gehuld in oude mythen en legendes, en hun betekenis en doel zijn in de loop der tijd verloren gegaan, hoewel archeologen denken dat ze werden gebruikt voor astronomie en religieuze ceremonies. Hoe dan ook, mis de kans niet om deze opmerkelijke overblijfselen uit het oude verleden van Schotland met eigen ogen te zien.
De onderstaande lijst is door VisitScotland gemaakt om een aantal ervaringen te laten zien. Het staat niet in een bepaalde volgorde.
Isle of Arran

De steencirkel van Machrie Moor, Isle of Arran
© VisitScotland / Kenny Lam
Deze menhirs op het Isle of Arran staan in een dramatisch heidelandschap vol archeologische pareltjes, waaronder steencirkels, grafheuvels en meer. De stenen werden mogelijk ooit gebruikt om hemelverschijnselen waar te nemen en dateren uit de periode tussen 3500 en 1500 voor Christus. De cirkels staan in lijn met de top van Machrie Glen, waar tijdens midzomer de zon opkomt, wat deze theorie lijkt te bevestigen. Een van de steencirkels staat bekend als "Fingal's Cauldron Seat", genoemd naar de mythische reus Fionn Mac Cumhaill. Kun je het gat in een van de stenen ontdekken? Volgens de legende bond hij hier zijn hond Bran aan vast.
Activiteiten in de buurt
Maak een wandeling langs de nabijgelegen Machrie Bay, of bezoek Brodick Castle aan de andere kant van het eiland. Verken de indrukwekkende bergen van het eiland, waaronder Goat Fell, en geniet van de beroemde eet- en drinkgelegenheden van Arran, zoals lokale kaas en whisky.
Orkney

Winterzonnewende bij de Ring of Brodgar, Orkney
© Orkney.com
De Ring of Brodgar is een van de indrukwekkendste prehistorische steencirkels in Schotland. De steencirkel bestaat uit 27 stenen hoewel men denkt dat er oorspronkelijk ongeveer 60 waren! De locatie maakt deel uit van het UNESCO-werelderfgoed Heart of Neolithic Orkney en is een van de vele belangrijke steencirkels op Orkney. De Ring of Brodgar ligt tussen de meren van Stenness en Harray en zijn een van de meest noordelijke steencirkels van het Verenigd Koninkrijk. Sta eens stil bij de mysterieuze neolithische rituelen die hier ooit plaatsvonden, en bij de legendes die de Vikingen verzonnen om hun aanwezigheid te verklaren toen ze deze mysterieuze overblijfselen 3000 jaar na hun bouw voor het eerst tegenkwamen.
Activiteiten in de buurt
Bezoek de steencirkel van Stenness, verken de indrukwekkende grafkamer van Maeshowe, of ontdek het neolithische dorp Skara Brae. Samen vormen deze locaties het UNESCO-Werelderfgoed Heart of Neolithic Orkney.
Inverness

De Clava Cairns, Inverness
De Clava Cairns zijn een goed bewaarde begraafplaats uit de bronstijd. Het complex ligt op een prachtige locatie, vlak buiten Inverness, en bestaat uit ring cairns, kerb cairns en staande stenen. De stenen zijn gratis te bezichtigen en zijn het hele jaar open. Deze stenen cirkels en cairns dienden meer dan 4000 jaar geleden als begraafplaats, en dit type locatie is alleen in de regio Moray Firth en Inverness in Schotland te vinden.
Als je fan bent van Outlander, dan weet je vast dat de Clava Cairns het fictionele Craigh na Dun is in de Outlander-boeken van Diana Gabaldon. Treed in de voetstappen van Claire en verken deze historische locatie die gehuld is in mysterie.
Activiteiten in de buurt
Bezoek het spookachtige en sfeervolle Culloden, de plek waar in 1746 de laatste slag van de Jakobitische Opstand plaatsvond, of verken Inverness, dat vaak wordt omschreven als de poort naar de Hooglanden. Van hieruit kun je ook makkelijk de beroemde oevers van Loch Ness verkennen.
Oban
Kilmartin Glen, Argyll
© Airborne Lens / Liam Anderstrem
In Kilmartin Glen kun je 5000 jaar geschiedenis beleven. Je vindt er verschillende cairns, menhirs, steencirkels, forten en kastelen en het is daarmee een van de belangrijkste collectie neolithische en bronstijd-overblijfselen in Schotland. Dichtbij het dorp zijn meer dan 350 oude monumenten om te ontdekken. In het zuiden van de vallei, aan de rand van het Moine Mhòr ('het grote mos'), liggen de overblijfselen van het fort van Dunadd, ooit het centrum van het koninkrijk Dál Riata.
Activiteiten in de buurt
Bezoek de sfeervolle steencirkel van Temple Wood, verken de prehistorische gekerfde rotstekeningen bij Achnabreck, en leer meer over de indrukwekkende archeologie van de regio in het Kilmartin Museum, die de geschiedenis van de vallei tot leven brengt.
Orkney

De steencirkel van Stenness, Orkney
Reis meer dan 5000 jaar terug in de tijd en bezoek de vier overgebleven stenen van deze steencirkel in Stenness. Er wordt aangenomen dat dit een van de oudste henge-monumenten op de Britse eilanden is. De oude ceremoniële locatie ligt op ongeveer 1.5 km van de Ring of Brodgar, in het UNESCO-werelderfgoed Heart of Neolithic Orkney. Volgens de lokale legende kwamen hier ooit reuzen bijeen voor een avond vol dans en feest, voordat ze door de opkomende zon in steen werden veranderd. In werkelijkheid zijn de stenen meer dan 5000 jaar geleden, tijdens de nieuwe steentijd, opgericht en maken ze deel uit van een van de belangrijkste prehistorische landschappen van Europa.
Activiteiten in de buurt
Bezoek de unieke archeologische opgraving Ness of Brodgar, die een uitgebreid ceremonieel complex uit de nieuwe steentijd toont.
Isle of Lewis
De Calanais Standing Stones, Isle of Lewis
Deze iconische steencirkel op Isle of Lewis is vermoedelijk 3000-5000 jaar oud en heeft niet voor niets de bijnaam "Stonehenge van het noorden". Volgens lokale folklore waren het reuzen die zich niet wilden bekeren tot het Christendom en daarom in steen veranderden. Wat hun doel precies was blijft onduidelijk, maar ze werden misschien gebruikt als plek voor rituele bijeenkomsten of om de bewegingen van de zon en maan te observeren. De stenen hebben ook moderne verhalenvertellers geïnspireerd, zoals de fictieve steencirkel in Outlander en de makers van de Disney-animatiefilm Brave.
Let op: het bezoekerscentrum is tot het begin van de zomer 2026 gesloten vanwege renovatie. Faciliteiten en parkeergelegenheid voor bezoekers zijn tot die tijd gesloten.
Activiteiten in de buurt
Verken de indrukwekkende Dun Carloway Broch, een broch uit de ijzertijd, bezoek het historische Gearrannan Blackhouse Village, of ontdek de witte zandstranden zoals die van Dalmore Beach
Forres, Moray Speyside
De steen van Sueno, Forres
© VisitScotland / Paul Tomkins
De steen van Sueno is een van de grootste overgebleven sculpturen van de Picten in Schotland, een mysterieuze beschaving die ooit over een groot deel in het noorden van Schotland heerste, maar tegen de 9e eeuw uit de geschreven bronnen lijkt te zijn verdwenen. Het imposante monument bevindt zich aan de noordoostelijke rand van Forres in Moray Speyside en werd vermoedelijk tussen het midden van de 9e en begin 10e eeuw na Chr. uitgehouwen. Het toont een veldslag, waarin onder andere ruiters, voetsoldaten, gevallen soldaten, en een broch of burcht te herkennen zijn, misschien als herdenking aan een belangrijke overwinning.
Activiteiten in de buurt
Op een paar minuten rijden kun je de overblijfselen van Burghead Fort verkennen, ooit het grootste bekende vroegmiddeleeuwse fort op een landtong in Groot-Brittannië en een belangrijk bolwerk van de Picten.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang unieke bezienswaardigheden, leuke reisideeën en aanbiedingen voor bezoekers.