Hogmanay & Nieuwjaar in Schotland

Hogmanay is wat wij Schotten oudejaarsavond noemen – 31 december – en is een van de grootste vieringen op de Schotse kalender. De oorsprong van Hogmanay gaat terug tot oude vieringen van de winterzonnewende en Viking-midwinterfeesten, lang voordat Kerstmis hier op grote schaal werd gevierd.

Tegenwoordig staat Hogmanay wereldwijd bekend om zijn tradities, vuurfeesten en de warme Schotse gastvrijheid. De feestelijkheden duren vaak door tot Nieuwjaarsdag en zelfs tot 2 januari, wat in Schotland ook een feestdag is, waardoor het een perfect moment is voor een wintervakantie.

Edinburgh's Hogmanay 

Een van de beroemdste nieuwjaarsfeesten ter wereld vindt plaats in Edinburgh, met een fakkeloptocht door de historische straten, livemuziek, ceilidhs en een groot straatfeest in het stadscentrum. Om middernacht verlicht een grote vuurwerkshow de hemel boven Edinburgh Castle terwijl de menigte zich verzamelt om de klokken te vieren.

Plan je Hogmanay-ervaring in Edinburgh  

Ontdek de kerstmarkten en winterfestivals van Edinburgh  

Burghead's Burning of the Clavie 

In Burghead in Moray, wordt Oud & Nieuw niet op 31 december maar op 11 januari gevierd, wat als 'Old Hogmanay' bekend staat. Een brandend houten vat, de clavie, wordt door de stad gedragen en vervolgens op een nabijgelegen heuvel in brand gestoken, waar het tot de volgende dag blijft branden.

Leer meer over de Burning of the Clavie

Waarom heet het Hogmanay?

Hogmanay is het Schotse woord voor de laatste dag van het jaar en wordt daarom geassocieerd met oudejaarsavond en de vieringen die daarbij horen. Het is niet duidelijk waar de naam vandaan komt, maar het zou al sinds de 16e eeuw, toen Mary Stuart het land regeerde, in gebruik zijn. Het is waarschijnlijk afgeleid van het Franse woord hoginane, dat galadag betekent.

Welke tradities horen bij Hogmanay?

• First-footing - er wordt gezegd dat het geluk brengt als de eerste bezoeker die op nieuwjaarsdag een huis binnenkomt een donkerharige man is. Dit zou dateren uit de tijd van de Vikingen toen blonde vreemdelingen aan de deur geen goed teken was. De bezoeker brengt symbolische geschenken mee zoals kolen, shortbread, zout, black buns (zwarte broodjes) en whisky.
• Het huis schoonmaken - als je het nieuwe jaar begint met een vies huis, voorspelt dat niet veel goeds. Vroeger werden huizen grondig schoongemaakt om het nieuwe jaar in een net en schoon huis te verwelkomen. Toen kolenvuren nog gebruikelijk waren, hoorde daar ook het verwijderen van de oude as in de open haard bij.
• Je schulden aflossen - volgens een oud bijgeloof moet je voor middernacht al je schulden hebben afbetaald.
• Auld Lang Syne zingen - het is een vast onderdeel van veel Hogmanay-feesten in het hele land (en in andere landen in de wereld) om direct na middernacht het lied Auld Lang Syne van Robert Burns te zingen - zo begin je het nieuwe jaar net als de Schotten.

Wanneer de klok middernacht slaat op Oudjaarsavond, kruisen mensen door heel Schotland hun handen en zingen Auld Lang Syne. Robert Burns schreef het liedje in 1788, gebaseerd op een ouder Schots liedje, en is sindsdien uitgegroeid tot een van de bekendste tradities bij nieuwjaarsvieringen over de hele wereld. De titel wordt vaak opgevat als 'vroeger' of 'vergane tijden', waardoor het een lied is over vriendschap, herinneringen en het vieren van de jaarwisseling.

Wist je dat het niet alleen in Schotland maar ook in veel andere Engelstalige wordt landen gezongen om het begin van het nieuwe jaar in te luiden? Het Guinness Book of Records noemt Auld Lang Syne een van de meest gezongen liedjes in de Engelse taal!

Lees de volledige tekst van Auld Lang Syne 

Luister naar Auld Lang Syne